Çin yapay zeka veri merkezi yatırımlarında yeni bir dönem başlıyor. WIRED’ın haberine göre, Çin’in İç Moğolistan bölgesindeki Ulanqab (Ulanhabu) kenti, 12.5 gigavat kapasiteli yapay zeka veri merkezi yatırımlarıyla dünyanın en büyük AI hesaplama kümelenmelerinden biri haline geldi. Bu rakam, OpenAI’ın 500 milyar dolar yatırımla hayata geçirdiği Stargate projesinin planlanan 10GW kapasitesini bile geride bırakıyor.
Ulanqab Nasıl Bir Yapay Zeka Veri Merkezi Hub’ına Dönüştü?
Ulanqab’ın bu kadar hızlı büyümesinin arkasında birkaç kritik faktör var. Geleneksel olarak Doğu Çin’deki kullanıcılara yakınlık nedeniyle gecikme (latency) endişeleri yüzünden veri yedekleme ve depolama merkezi olarak kullanılan şehir, yapay zeka modelleri için gecikme süresinin çok kritik olmaması sayesinde yeni bir değer kazandı. Çin yapay zeka veri merkezi yatırımları için batı bölgeleri, düşük arazi maliyetleri, ucuz enerji ve hazır altyapı avantajlarıyla ön plana çıkıyor.
Şehirde 2017 ve 2019 yıllarında inşa edilen iki adet özel fiber-optik kablo, Ulanqab’ı Pekin ve diğer büyük şehirlere bağlıyor. Ortalama gecikme süresi 5 milisaniyenin altında tutularak yapay zeka çıkarım (inference) işlemleri için bile uygun hale getirildi. Ulanqab, Pekin’e sadece 2 saat yüksek hızlı tren mesafesinde bulunuyor.
12.5GW Kapasite: OpenAI Stargate’ını Geride Bıraktı
Goldman Sachs’ın tahminlerine göre, Çinli şirketler Ulanqab’da toplam 12.5 gigavat veri merkezi kapasitesi için taahhütte bulundu. Bu kapasitenin yüzde 70’inden fazlası yalnızca son bir yıl içinde açıklandı. Karşılaştırma yapılacak olursa, OpenAI’ın Stargate projesi 10GW kapasiteyle planlanıyordu; Ulanqab’daki toplam taahhüt bunu yüzde 25 oranında aşıyor.
Araştırmacılara göre bu Çin yapay zeka veri merkezi yatırımlarını diğer dönemlerden ayıran en önemli özellik, gerçek ticari talep tarafından yönlendirilmesi. Şirketler artık yalnızca bulut kiralama modeliyle çalışmak yerine kendi altyapılarını inşa etmeye yöneliyor.
DeepSeek, ByteDance, Alibaba ve Xiaohongshu Sıraya Girdi
Çin yapay zeka veri merkezi yatırımlarında başı çeken şirketler arasında DeepSeek, ByteDance, Alibaba ve Xiaohongshu (Little Red Book) bulunuyor. Bu yapay zeka şirketleri Ulanqab’da büyük ölçekli veri merkezi tesisleri kurmak veya inşaatını başlatmak için harekete geçti.
Huawei’nin 2016’da şehirde ilk tesisini kurmasıyla başlayan bu serüven, Apple’ın 2019’da devreye girmesiyle devam etti. 2016’dan bu yana yaklaşık 100 veri merkezi faaliyete geçti veya yapım aşamasında. Bugün ise Çin’in en güçlü yapay zeka girişimleri aynı bölgeye akın ediyor.
Kritik Sorun: Su Kıtlığı
Ulanqab’ın en büyük handikabı ise kuraklık. Yılda sadece yaklaşık 35 santimetre yağış alan şehir, veri merkezi soğutma sistemlerinin yüksek su tüketimiyle ciddi bir sorunla karşı karşıya. Yerel su şirketi, zaten faaliyette olan tesislerin pik talebini karşılayabilmek için gece 7 saat boyunca bazı su tesislerini kapatmak zorunda kaldı. Planlanan tesislerin tamamı devreye girdiğinde su talebinin çok daha artması bekleniyor.
Yapay zeka hesaplama kapasitesinin dünya genelinde hızla arttığı bir dönemde, Çin’in batısındaki bu küçük şehir, Çin yapay zeka veri merkezi yatırımlarının merkez üssü olma yolunda hızla ilerliyor. OpenAI, Google ve diğer küresel yapay zeka şirketlerinin ABD’de veri merkezi yarışına girmesi gibi, Çinli devler de Ulanqab üzerinden stratejik bir hesaplama üstünlüğü kurmaya çalışıyor.
Kaynak: WIRED / Zeyi Yang — “The Unlikely Place at the Center of China’s AI Boom”
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!