OpenAI, PerturbAI ve Scripps Research, GPT-Rosalind ile çalışan binlerce yapay zekâ ajanını paralel kullanarak milyonlarca fare beyin hücresinden elde edilmiş mevcut deney verisini 32 dakikada analiz ettiklerini açıkladı. OpenAI’ye göre ajanlar, gen bozulmalarının etkilerini bilimsel literatürdeki bulgularla ilişkilendirerek hastalıkları anlamaya ve yeni tedavi yönleri belirlemeye yardımcı olabilecek beklenmedik biyolojik bağlantılar ortaya çıkardı.
“Dağıtık biyolojik akıl yürütme”
Ekip, OpenAI’nin “dağıtık biyolojik akıl yürütme” adını verdiği yaklaşımla analizi binlerce ajan arasında paylaştırdı. Ajanlar, gen bozulmalarının farelerin beynindeki farklı hücre tiplerini nasıl etkilediğini gösteren bir tüm beyin CRISPR atlası üzerinde çalıştı. Her ajan bir gen bozulmasını inceledi, hücresel yanıtları analiz etti, literatürü taradı ve sonuçlar için açıklamalar önerdi. Raporlar, genleri, hücresel etkileri, ilgili yayınları ve olası biyolojik mekanizmaları birbirine bağlayan bir “akıl yürütme atlası”nda birleştirildi; atlas araştırmacıların kullanımına açıldı.
Araştırma ekibi, her seferinde tek bir bozulmayı ele alan benzer bir insan analizinin ve literatür taramasının aylar ile bir yıl arasında süreceğini tahmin ediyor. OpenAI’ye göre ajanlar insan analizlerindeki bulguları yeniden üretirken ek ipuçları da buldu; yenilik ve bilimsel değer değerlendirmeleri de kör değerlendirme yapan insan uzmanların yargılarıyla örtüştü.
Tek ajan mı, binlerce ajan mı?
Ekip, model ve kaynakları sabit tutarak tüm veri kümesini alan tek bir ajanın aynı işi yapıp yapamayacağını da test etti. İş yükü büyüdükçe tek ajan literatürü daha az taradı ve en büyük iş yükünde yalnızca 11 kaynak gösterdi; dağıtık ajanlar ise 700’den fazla kaynağa atıf yaptı. Kör karşılaştırmalarda insan uzmanlar, dağıtık ajan raporlarını tek ajan raporlarına yüzde 75 oranında tercih etti.
Öne çıkan iki ipucu
- Tsc1 ve Tsc2 farkı: Hücre büyümesi, metabolizma ve yaşlanmanın önemli düzenleyicisi mTOR’u birlikte kontrol eden bu iki genin bozulması birçok nöron grubunda benzer etkiler yaratırken, hareketi koordine eden beyinciklerde Tsc2 bozulması nöronal iletişimle ilgili onlarca genin etkinliğini değiştirdi, Tsc1 ise az değişiklik yarattı. OpenAI, tüberoz sklerozlu kişilerde beyincik anormalliklerinin TSC2 mutasyonlarıyla güçlü biçimde ilişkili olduğunu hatırlatıyor.
- DCTN1 ve kolesterol: Parkinson benzeri belirtilerle seyreden nörodejeneratif Perry sendromuna yol açan DCTN1 geninin bozulması, kolesterol üretimiyle ilgili genlerin ifadesini artırdı. Ajanlar bunu, kolesterol taşınmasındaki sorunların hücrelerin daha fazla kolesterol üretmesine yol açabileceğini öne süren araştırmalarla ilişkilendirdi. İnsan uzmanlar da bu hipotezi yeni ve takip edilmeye değer buldu.
OpenAI, bulguların laboratuvarda test edilmesi gereken hipotezler olduğunu ve bilim insanlarının keşfin merkezinde kalmaya devam ettiğini vurguluyor; yapay zekânın rolünü araştırmacıların hangi fikirleri izleyeceğine karar vermesine, deney tasarlamasına ve sonuçları yorumlamasına yardım etmek olarak tanımlıyor.
Kaynak: OpenAI: Using thousands of AI agents to uncover new leads in biological data
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!